Bayuk Bajtuk te Ya’yejike
Te bit’il a’tejik te Sna Jtz’ibajom sok te j-a’teletik batz’il winiketik te baemik ta slum sk’inal te brinkoetike.
|
“Ay j-olil te Mejikoe ay banti ya stak’ bi smeltzanik, ay
smakinaik, sok ayto xan a te bit’il ya xmuk’ubike, jich te
Chyapae lon me’ba sok te yawal stz’unube, ja’ batz’i
me’ba yu’un te Mejikoe, sok ja’ lom me’ba ta balamilal.
Ja’ lom bayel te jme’tik tatik te mach’atik me’baik
ta jk’axele. Ma’yuk ya jtajtik lek ka’teltik, sok ja’nix
swentail te bitik ya sk’an xchonik sok te brinkoetike, te jbatz’il
kiximtike ya sjelikixbel sok te chopol ixime te ya xtal ta slumal te
brinkoetike. Te ixim ya xchonike ja’nax ta stak’ stun te chitametike.
Ma’yuk xch’ulel, maba jich te bit’il kiximtike, te ja’
jmajtantik yu’un te kajwaltike. Te yiximike lom jalem stojol, te
yu’un a te ma stak’ jchontikix ta nopol te ku’untik te
bit’il nameje, te banti ya stak’ jchontik te bitik ya xlok’
ku’untike. Ja’ swentail te’ye, lom bayel te jlumaltik
ya xbajtik ta le a’tel ta slumalik te brinkoetike. Ya skuyik ta
jichuknax ya stak’ xjelawik bel te yu’un jich ma xlajik ta
wi’nal ae sok ja’ te bit’il ma xlajik ta utz’inel
yu’un soltaetik te bit’il la yich’ik pasel te Sapatistaetike”. |
 |
Ta xche’yoxebal yuil a te bit’il alijk ta k’op te Sapatistaetik ta ya’wilal 1994, te mach’atik lek ay sjunik ta Floridae ik’otikbel te Sna Jtz’ibajom ta yak’el ta ilel te ya’telik ta Imokali, Florida, Ja’ ala jun ch’in lum te bayel yawal stz’unubike ta Everglades. Ja’ te ayik a te, 30,000 j-a’teletik te ma’yuk sjunik te lijkemik ta Mejikoe, Watemala (Jtzotzwex) sok Haití (Ayti) te ja’ ya xt’uchik te chicholetike, te ichetike sok te alchaxetike.
|
|
 |
“Te k’alal la yich’ pasel
te a’telil te TA SPISIL TA SWENTA SPISILE, ta ya’wilal 1994,
ja’ la spasbetik ta swenta xch’ulelik te jme’tik tatik
te mach’atik la yak’ sbaik ta milel ta pas k’opetik te
ya’tike sok te k’axemix ta Chyapae, sjoyob la spasik tulan yu’un
te manchuk ayukix utz’inel ta jlumaltike, ta stak’inike, te
mach’a p’ij ya yak’ sbae soknix te stalelik te la tz’ikbetikixtal
te ayix ta 508 sja’wilale. Ja’into te a’telile ja’
ya yak’ ta ilel te bit’il ay sponojibal ku’untike soknix
te bi swentail te lijk ta k’op te Sapatistaetike, te la yak’beik
xiwel sp’ejel balamilal yu’un te stujk’ike”. --Tziak Tza’pat Tz’it.
|
|
 |
“Ta patil te la ka’k’tik ta ilel te SPISIL TA SWENTA
SPISILE, te mach’atik ak’ot yilike te bi yu’un te lijk
stzak stujk’ik te Sapatistaetike. –“Ja’ te lom bayel
utz’inele, sok maba lotil” –Jich la kalbetik. Te EZLN
ja’ ya yak’ta ilel te jp’ijiltike sok ja’ ya jmaylitik
te ayuk bi k’aalil ayuk lek chajpanele sok te yakuk staik lek te
binti ya sk’an yo’tanik te slumal batz’il winiketike,
maba ja’nax ta Chyapa, ta sp’ejel te Mejikoe. Te slumal batz’il
winiketike ma’yuk bi k’aalil ya yich’ik a’yel stojol
sk’opik, te manchuk la stzak stuk’ike”.
|
|
|
“Ja’nax te k’alal ak’ootik ta Imokali, te j-a’teletike
la sjoyotik ta olil, jich la jojk’obetik te binti chopol ya yilike.
Bayel batz’il winiketik te me’baike, te ma’yuk ya’telike
sok te ma’yuk lek ya yich’ik tojel ta slumalike. La kilbetik
te bit’il ay swokolik te ae, ja’ pajal sok yilel te bit’il
k’axemotik li’e”.
|
||
 |
“Lom bayel jwokoltik ajulotik li’i, melel jichnax ajelawotiktal.
La jtuyintatiktal te takin k’inale, la jnak’ jbajtik ta be
tza’etik, melel teme la yilotik te jkanan beetike, ya stikunotik
sujtel ta banti lijkemotiktale. Ya snutzotik ta kawayu, ta ch’in
kuchojibal, ta xulemtak’inetik, sok ta tz’ietik. Te k’alal
ya kiltik xjelaw te xulemtak’ine, ya jtz’etik te’ ya
jnak’ba ta sk’abk’ab jo’tik sok ay ja’ jmak
jbajtik a te k’abk’ab te’e”.
|
| Ta jlejchxan |  |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
||||||||||
 |
 |
 |
|
||||||||||||||
 |
|
||||||||||||||||
 |
 |
|
|||||||||||||||
 |
 |
 |
|
||||||||||||||
 |
 |
 |
|
||||||||||||||
 |
 |
 |
|
||||||||||||||
 |
 |
 |
|
||||||||||||||
 |
 |
|
|||||||||||||||
 |
 |
|
|||||||||||||||
 |